Tham quan học tập cơ chế chính sách quản lý nước thải và chất thải rắn tại Malaixia và Thái Lan

Được viết ngày 06 Tháng 6 2012 In bài này Gửi Email bài này

Được sự đồng ý của lãnh đạo Bộ Xây dựng và sự hỗ trợ của GIZ - Đức, từ ngày 14 tháng 5 năm 2012 đến ngày 20 tháng 5 năm 2012, đoàn công tác của Việt Nam gồm các cán bộ của Cục Hạ tầng Kỹ thuật – Bộ Xây dựng và các cán bộ của Vụ Pháp chế - Bộ Xây dựng, Vụ Kết cấu Hạ tầng – Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Vụ Kinh tế ngành – Văn phòng Chính phủ do PGS. Tiến sĩ Nguyễn Hồng Tiến – Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật làm trưởng đoàn đã thực hiện chuyến khảo sát và học tập kinh nghiệm tại Malaysia và Thái Lan về lĩnh vực quản lý thoát nước và chất thải rắn.Meeting_at_DSDLàm việc tại Sở Thoát Nước, Chính quyền Thủ đô Bangkok 

Mục đích của chuyến công tác lần này nhằm tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm về quản lý thoát nước và chất thải rắn ở Malaysia và Thái Lan bao gồm cả thể chế, chính sách pháp luật và triển khai thực hiện của các nước trong lĩnh vực này.

Tại Malaysia (từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 5 năm 2012), liên quan đến chủ đề thoát nước và xử lý nước thải, đoàn công tác đã làm việc với Ủy Ban Quốc Gia về Dịch vụ Nước (SPAN) thuộc Bộ Năng Lượng, Công nghệ Xanh và Nước của Malaixia, Tổng Công ty Indah Water (IWK) và thăm Nhà máy Xử lý Nước thải Cyberjaya (khác với Việt Nam, lĩnh vực này do Bộ Xây dựng quản lý).

SPAN là cơ quan quản lý nhà nước về ngành cấp thoát nước của Malaixia cả về kinh tế và kỹ thuật. SPAN cố vấn cho Bộ trưởng về mục tiêu chính sách quốc gia, thi hành luật, giám sát và theo dõi hoạt động của các công ty cấp thoát nước, xem xét và đề xuất giá, phí, cấp giấy phép hoạt động cho các đơn vị vận hành công trình xử lý nước thải của nhà nước và tư nhân… Trong cuộc họp với SPAN, phía Malaixia giới thiệu với đoàn Việt Nam về mô hình quản lý ngành cấp thoát nước. Mô hình này được thực hiện từ khi có Luật dịch vụ nước và Luật về tổ chức SPAN. Hai đạo luật này là khung pháp lý cơ bản để thực hiện quản lý ngành cấp thoát nước có hiệu quả ở Malaysia. Luật về tổ chức (Đạo luật 654 – có hiệu lực từ ngày 01/2/2007) quy định về việc thành lập Ủy ban Quốc gia về Dịch vụ Nước (SPAN), cho phép SPAN thực hiện các chức năng quản lý Nhà nước về cấp thoát nước trên toàn bộ lãnh thổ như: cố vấn cho Bộ trưởng về mục tiêu, chính sách về cấp thoát nước; kiểm tra, giám sát dịch vụ cấp thoát nước; rà soát, đề xuất các cơ chế chính sách về cấp thoát nước; thông qua kế hoạch cấp phép cho các công ty cung cấp dịch vụ cấp thoát nước 3 năm 1 lần; thông qua các kế hoạch mở rộng, bảo trì và nâng cấp hệ thống cấp thoát nước; xây dựng các chỉ số vận hành chính về cấp thoát nước...

Meeting_at_IWKThăm nhà máy XLNT Cyberjaya, MalaixiaBên cạnh đó Luật về dịch vụ nước (Đạo luật 655 – có hiệu lực từ ngày 01/1/2008) quy định về việc cấp phép cho các hoạt động cấp thoát nước của các tổ chức cá nhân; nghĩa vụ và nhiệm vụ của đối tượng được cấp phép; các quy định về hệ thống và dịch vụ cấp thoát nước (bao gồm xây dựng, tuyển dụng, các yêu cầu về năng lực vận hành, cấp phép cho các nhà thầu...); bảo vệ quyền lợi khách hàng, giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp...

Ngoài ra, Đoàn công tác của Việt Nam cũng trao đổi với SPAN về mô hình quản lý, đầu tư phát triển thoát nước, các cơ quan, tổ chức có liên quan, thành tựu đạt được trong những năm vừa qua, bài học kinh nghiệm trong thu phí xử lý nước thải, tiêu chuẩn đối với xử lý nước thải...

Sau buổi làm việc với SPAN, Đoàn công tác đã làm việc với Tổng Công ty Indah Water (IWK) – một công ty cung cấp dịch vụ thoát nước trên phạm vi toàn quốc gia Malaixia. IWK hiện đang vận hành và bảo dưỡng hơn 5.750 nhà máy xử lý nước thải và 13.000 km mạng lưới thoát nước. Ngoài nhiệm vụ vận hành bảo dưỡng hệ thống thoát nước, IWK còn cung cấp dịch vụ hút bùn bể phốt, quan trắc chất lượng dòng thải và xử lý bùn cặn, quản lý dự án xây dựng và cải tạo công trình thoát nước, nghiên cứu phát triển, đào tạo chuyên ngành, tư vấn quản lý thoát nước và môi trường, lập quy hoạch thoát nước, theo dõi dữ liệu về tài sản thoát nước, cấp giấy phép vận hành bảo dưỡng hệ thống thoát nước theo ủy quyền của SPAN. IWK đã có mối quan hệ kết nghĩa với Công ty Môi trường Đô thị Hạ Long, Công ty Thoát Nước Hải Phòng của Việt Nam từ nhiều năm nay và đã đón nhiều đoàn đại biểu từ các công ty thoát nước khác của Việt Nam sang trao đổi và học tập. Đoàn công tác đã trao đổi với IWK về cơ cấu phí thoát nước đối với từng nhóm khách hàng, quá trình lập đề xuất và thông qua giá/phí (Bảng 1), mô hình quản lý các văn phòng khu vực của IWK tại các bang, công tác đào tạo, truyền thông, nâng cao ý thức cộng đồng…

Phí nước thải sinh hoạt tại Malaixia

Nhóm khách hàng

Phí hàng tháng (RM)

Nhà giá thấp, nhà có Giá trị Hàng năm thấp hơn 600 RM và khu vực chính quyền F, G, H và I (hoặc có bể phốt riêng hoặc được kết nối với hệ thống thoát nước)

2.00

Nhà ờ Kampung, khu đất mới (hoặc có bể phốt riêng hoặc được hưởng dịch vụ kết nối với hệ thống thoát nước)

3.00

Nhà và nhà ở chính quyền loại A, B, C, D, E có bể phốt riêng

6.00

Nhà và nhà ở chính quyền loại A, B, C, D, E được hưởng dịch vụ kết nối với hệ thống thoát nước

8.00

1RM ~ 7.000 VND

 

Phí nước thải công nghiệp tại Malaixia

Nhóm đối tượng

Phí tính trên đầu nhân viên làm việc tại khu vực công nghiệp

Khu vực có bể phốt riêng

RM 2.00/đầu người/tháng

Khu vực có hưởng dịchvụ kết nối với hệ thống

RM 2.50/đầu người/tháng

 Cũng tại Malaysia trong buổi làm việc ngày thứ 2 về nội dung quản lý chất thải rắn, đoàn công tác Việt Nam gặp gỡ và có buổi làm việc với Cục Quản lý Chất thải rắn Quốc gia (JPSPN) thuộc Bộ Nhà ở và Chính quyền địa phương. JPSPN đóng vai trò là cơ quan lập chính sách, kế hoạch chiến lược, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, thực hiện tư nhân hóa toàn bộ lĩnh vực quản lý chất thải rắn, phê duyệt và cấp phép cung cấp dịch vụ chất thải rắn và vệ sinh công cộng. Đoàn công tác nghe trình bày về Đạo luật Quản lý Chất thải rắn và Vệ sinh Công cộng năm 2007 (Đạo luật số 672) và hai bên đã có những trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về quy trình quản lý chất thải rắn từ phát thải, thu gom đến vận chuyển, xử lý, công tác quy hoạch, mô hình quản lý, đầu tư, mô hình xử lý, công nghệ xử lý, các chính sách có liên quan và phí xử lý chất thải rắn tại Malaysia. Cụ thể Đạo luật 672 quy định về thông qua việc xây dựng, chuyển đổi, đóng cửa các cơ sở xử lý rác; các quy định về cấp phép cho các tổ chức tham gia vào công tác xử lý rác; phí và giá bao gồm các quyết định về phí, giá, thu hồi chi phí quản lý rác, các trường hợp không thu được phí; quản lý các đối tượng xả rác; giảm thiểu và thu hồi rác; cơ chế hoạt động của quỹ quản lý rác thải và vệ sinh công cộng; xử phạt vi phạm...Meeting_at_SPAN_smallLàm việc tại SPAN, Malaixia

Có thể nói Malaixia là một trường hợp điển hình hiếm có trên thế giới khi tổ chức quản lý chất thải rắn theo chế độ liên bang và tư nhân hóa ngành này chỉ với ba công ty tư nhân trong đó Tổng Công ty Quản lý Chất thải rắn và Vệ sinh Công cộng (SWPCMC) là công ty lớn nhất được thành lập theo Đạo luật số 673. SWPCMC có một trụ sở chính và chi nhánh tại tất cả các bang trên Bán đảo Malaixia. SWPCMC cung cấp dịch vụ quản lý chất thải rắn và vệ sinh công cộng, thực hiện chính sách, kế hoạch, chiến lược của Chính quyền Liên bang, phát triển dịch vụ, đề xuất tiêu chuẩn, quy chuẩn về quản lý chất thải rắn, xây dựng và thực hiện các chương trình đào tạo, nghiên cứu phát triển, xác định mức phí – giá đối với những dịch vụ mà Công ty cung cấp... Sau khi tư nhân hóa, chính quyền các bang của Malaixia không còn đóng vai trò chủ yếu mà chỉ bố trí đất cho các công trình quản lý chất thải rắn tại địa phương.

Kết thúc chuyến thăm và làm việc tại Malaysia, ngày 17 tháng 5 năm 2012, đoàn công tác Việt Nam tới Thái Lan. Tại đây đoàn đã làm việc với các Cục, Vụ có liên quan đến lĩnh vực quản lý nước thải và chất thải rắn thuộc Bộ Tài Nguyên Môi trường Thái Lan như: Cục Kiểm soát ô nhiễm, Vụ Chính sách Kế hoạch Tài Nguyên Môi trường, Cục Quản lý nước thải của Bộ Tài nguyên và Môi trường Thái Lan... Ngoài ra, Đoàn cũng có buổi làm việc với Sở Thoát Nước thuộc Chính quyền Thành phố Bangkok.

Đoàn công tác đã nghe trình bày về khung pháp lý, chính sách, quy định đối với lĩnh vực quản lý nước thải và chất thải rắn tại đô thị và khu công nghiệp như Kế hoạch Quản lý Chất lượng Môi trường Quốc gia 2012-2016, Kế hoạch hành động của Tỉnh về Quản lý Môi trường, Đạo luật Tăng cường và Bảo tồn Môi trường Quốc gia 1992... Về lĩnh vực xử lý nước thải, Thái Lan hiện có 101 nhà máy xử lý nước thải với tổng công suất 3,2 triệu m3/ngày và tổng chi phí xây dựng khoảng 83 tỉ baht (khoảng gần 54.000 tỷ đồng). Mặc dù vậy, cho đến thời điểm hiện nay, Thái Lan vẫn chưa áp dụng thu phí thoát nước và đang có kế hoạch kết hợp thu phí thoát nước trong giá nước sạch vào năm 2013 (dự kiến khoảng 30 baht/hộ/tháng – tương đương với 20.000 đồng).  Đoàn công tác đã trao đổi về tiêu chuẩn xả thải, tham gia của khu vực tư nhân trong lĩnh vực quản lý nước thải và chất thải rắn, quy hoạch, mô hình đầu tư, mô hình xử lý nước thải phi tập trung...

Ngoài những nội dung trên, đoàn Việt Nam cũng đã tìm hiểu và học hỏi kinh nghiệm về biện pháp phòng chống lụt qua trận lụt lịch sử diễn ra tại Bangkok vào năm 2011.

Ngày làm việc thứ 2 tại Thái Lan, đoàn Việt Nam đã có chuyến thăm quan Dự án xử lý nước thải và chất thải rắn áp dụng cơ chế tự phục hồi của tự nhiên do Hoàng gia Thái Lan xây dựng và quản lý vận hành tại Quận Ban Laem thuộc tỉnh Petchaburi. Đây là một dự án thành công trong áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế để phục vụ cộng đồng.

Ngày 20 tháng 5 năm 2012, đoàn công tác đã kết thúc chuyến đi và trở về Việt Nam.

Qua chuyến công tác lần này, Cục Hạ tầng Kỹ thuật và các Cơ quan liên quan sẽ có thêm các kinh nghiệm và bài học thực tiễn trong lĩnh vực quản lý thoát nước và chất thải rắn để phục vụ công tác sửa đổi và bổ sung một số điều trong Nghị định 88/2007/NĐ-CP về quản lý thoát nước đô thị và khu công nghiệp và Nghị định 59/2007/NĐ-CP về quản lý chất thải rắn theo chương trình xây dựng văn bản pháp luật năm 2012. Ngoài ra, chuyến đi cũng góp phần tạo dựng và thắt chặt mối quan hệ hợp tác với các cơ quan quản lý nhà nước của Malaixia và Thái Lan.

Đăng ký nhận bản tin

Vui lòng nhập tên và địa chỉ thư điện tử của bạn để được nhận bản tin của chúng tôi.